Sayılar Nasıl İcat Edildi

11
Görüntüleme

Sayılar, bir kere öğrenilince unutması gerçekten zor olan bir kavramdır. Doğuştan bize gelen doğal bir kavram olarak görülür. Fakat değildir.

Sayılar gerçekten doğuştan gelmiyor mu?

Miami Üniversitesi’nden Caleb Everett ve ekibinin yaptığı ilginç bir araştırma var. Pirahã adı verilen bir amazon kabilesini araştıran Everett, kabile üyelerinin hiç birinin çokluk veya adet üzerine kelime kullanmadıklarını gördü. Hem de hiç!

Kabile üyelerinden fiziksel ve biyolojik olarak tamamen sağlıklı yetişkinler seçti ve masanın üzerine bir miktar batarya yerleştirdi. Seçilen kişilerden bataryaların karşısına aynı miktarda batarya daha koymaları istendi. Bir, iki ve üç batarya konulduğunda bir sorun yoktu. Fakat batarya sayısı artınca işler karıştı. Katılımcılar hata yapmaya başladılar.

Araştırma ekibi sıra dışı bir durum fark etmişti. Pirahã halkı sadece üçe kadar ayırt edebiliyordu. Bu durum sayıların ve sayma yeteneğinin insanlara doğuştan gelmediğini gösteriyordu. Yani sayıları biz icat etmiştik.

Sayılar gerçekten basit bir icat gibi görünse bile inanılmaz bir durumdur. Sayıları icat etmediğimizi düşünsenize! 7 ve 8 arasındaki farkı nasıl bilebilirdik? Ay’a ayak basmamızın temeli bile sayılara dayanır.

Peki sayılar nasıl icat edildi?

Tabiki bir anda ortaya çıkan bir icat değildi. İnsanlar yerleşik hayata geçip tarıma başladıklarında ticaretin de temellerini atmış oldular. Fakat ticaret için sayılar gerekiyordu. Doğrudan sayıların icat edilmesi yerine sayma sistemleri geliştirildi, yeni sistemler eklendikçe ticaret daha da gelişmeye başladı.

Net bir bilgi henüz bilinmiyor olsa bile en çok kullanılan sayılar 1’den 5’e kadar olan sayılardı. Çünkü elin parmakları ile gösterilebiliyordu. Fakat bilinen bir gerçek var ki sayılar yazıdan önce icat edildi. Yazı, Orta Amerika, Mezopotamya ve Çin’de aşağı yukarı aynı zaman diliminde kullanılmaya başlandı. Ve bilinen ilk yazılar sayılar üzerine kurulmuştu. Mezopotamya’da bulunan 5.000 yıllık tabletler genelde bir şeylerin adetlerinden bahseder.

Sayılar insanlara özgü mü?

Pek değil aslında. 30 yıllık bir çalışma olan “Alex, Afrika Gri Papağanı” papağanların sayıları öğrenebildiğini gösteriyor. Bazı şempanzelerin de sayıları ve temel aritmetik hesapları yapabildiği gözlemlenmişti. Tabiki bu öğretiler insanlarca aktarıldı ve doğalarında olup olmadığı bilinmiyor.

1 YORUM

CEVAP VER

Lütfen yorumunuz girin
Lütfen adınızı girin